Lifecoach en psycholoog: verschillen en overeenkomsten

Met enige regelmaat wordt mij gevraagd wat de verschillen zijn tussen een lifecoach en een psycholoog. Hieronder vind je daarvan een opsomming.

Certificering en registratie

Psycholoog is een niet beschermd beroep, de opleiding wordt verzorgd door een universiteit. Met specifieke vervolgopleidingen kan de psycholoog worden opgenomen in het BIG-register (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg). Daarbij worden aanvullende eisen gesteld en eenmaal BIG-geregistreerd is het beroep wel beschermd. Daarmee beoogt de overheid patiënten te beschermen tegen ondeskundig en onbevoegd handelen.
Zorgverzekeraars vergoeden slechts de consulten bij een BIG-geregistreerde psycholoog. Specifiek gaat het om zgn. registraties van de gezondheidszorgpsycholoog,  psychotherapeut, klinisch psycholoog en klinisch neuropsycholoog.
Voorts is het NIP, een belangenvereniging voor psychologen, actief met een eigen dienstmerk voor nog eens acht registraties dat iets zegt over vakbekwaamheid.

Lifecoach is een niet beschermd beroep. Iedereen mag zichzelf (life)coach noemen, de opleidingsachtergrond is verschillend. Onder andere via beroepsverenigingen wordt geprobeerd om een Europese kwaliteitsstandaard in te voeren. Hiermee krijgen klanten een beeld van de kwaliteit van hun coach. De meningen over de waarde hiervan verschillen want mond tot mond reclame en bekendheid via zakelijke en privé netwerken worden door veel mensen belangrijker gevonden.

Toegang en kosten

Een psycholoog kun je zelf willen bezoeken, dan betaal jij de nota. Je kunt er ook terecht via je huisarts of bedrijfsarts op basis van een medische indicatie. De kosten van een BIG-geregistreerde psycholoog worden dan geheel of gedeeltelijk vergoed door je zorgverzekeraar. Er is tevens sprake van een maximum aantal bezoeken dat vergoed wordt.

De lifecoach kun je zelf bezoeken, de kosten zijn dan voor je eigen rekening. Ook je werkgever kan de diensten van de lifecoach aan je aanbieden, de kosten kun je dan geheel of gedeeltelijk door de werkgever laten vergoeden.

Verleden, heden en toekomst

De psycholoog richt zich op psychische problemen die het leven in het heden beperken. Het gaat daarbij om bepaald gedrag. Je bezoekt een psycholoog voor bijvoorbeeld verslavingsproblematiek, angst, onzekerheid, een depressie of somberheid.

De lifecoach richt zich op wie je nu bent, wie je eigenlijk wilt zijn en wat je kunt. Zijn vragen komt voort uit positief denken, het denken in mogelijkheden, het verkennen van de toekomst. Daarbij komen alle aspecten van het leven naar voren, zakelijk en privé. Het gaat over je passie, gelukkig zijn, een goede en gezonde balans. Als er vanuit het verleden iets is dat nu nog remmend werkt, is daarvoor wel aandacht maar het is een zijstapje in de sessie. De rest van je leven ligt immers voor je, daar wil je graag gelukkig zijn.

Menukaart

De psycholoog is een gedragsdeskundige. Hij onderzoekt met jou hoe bepaald gedrag is ontstaan, hoe het in stand blijft en hoe het veranderd kan worden.

De lifecoach helpt je om antwoorden te vinden op vragen die gaan over wie je bent, wat je wilt en wat je kunt. Vanuit de positieve psychologie gaat het vooral over het heden en de toekomst. Hierbij kun je denken aan competentieontwikkeling, de balans werk-privé, omgaan met taakomvang en werkdruk, grenzen stellen, loopbaanwensen in kaart brengen. De onderwerpen worden besproken binnen de context van je gehele leven.

Werkmethode

De psycholoog is een therapeut, je bent bij hem in therapie. Hij werkt volgens protocollen die zijn vastgelegd in DSM-IV. Dat is het handboek voor psychologen en psychiaters.

De lifecoach is een professioneel begeleider, hij coacht jou. Hij werkt met een mix van elementen uit verschillende werkmethoden. Beschouw het als een ‘best of’ die zich in de praktijk als meest effectief hebben bewezen. Over het algemeen duren de trajecten bij een (life)coach korter dan bij een psycholoog.

De omgeving

Praten met vrienden en collega’s over in therapie zijn bij een psycholoog wordt nogal eens lastig gevonden. De belangrijkste redenen voor ziekteverzuim zijn psychisch van aard. Het gaat om overspannenheid, stress en burnout en daarvoor maak je bijvoorbeeld gebruik van de diensten van een psycholoog.

Gebruikmaken van de diensten van een coach is voor veel mensen bekender terrein. Met een coach werk je aan je vaardigheden, word je jezelf bewust van hoe je tegen de wereld aankijkt en wat het gevolg is van bepaald gedrag. Het tijdelijk hebben van zo’n persoonlijke helper wordt meestal als zeer leerzaam en nuttig beschouwd. Daarover in gezelschap praten is gemakkelijker, in de kern gaat het bij coaching om leren leren.

Overeenkomsten

– Een goede klik en je als mens veilig voelen is een belangrijke voorwaarde.
– Beide hulpverleners werken vooral één op één met mensen.
– Ze helpen om zaken die een beperking in het leven veroorzaken op te lossen, of te verminderen.
– Je krijgt van allebei heel persoonlijke aandacht. Beiden hebben goede gesprekstechnieken tot hun beschikking.
– Vooral jij bent aan het woord, de hulpverleners luisteren veel.