De verschillen tussen stress, overspannen, burnout en depressie

 

 

 

 

 

 

 

 

In het spraakgebruik gaan we gemakkelijk om met termen als overbelast, stress, overwerkt, overspannen, burnout en depressief. Dat wordt anders als we er niet van af raken en overwegen de huisarts te bezoeken. Wat vertel je dan, wat voel je precies, wat zijn de belangrijkste verschillen?

Stress
Iedereen ontwikkelt stress: op tijd vertrekken, te laat arriveren, examens, verhuizing, een belangrijk gesprek, de uren voor de vakantie. Het lichaam reageert daarop door paraat te zijn en extra brandstof klaar te zetten. Daarmee kan alert en energiek worden gereageerd op de gebeurtenis. Belangrijk is te begrijpen dat het lichaam die reactie vertoont voor slechts een korte periode. Na het stressvolle moment, of het wegvallen ervan, keert het lichaam weer terug in een neutrale toestand. Dit is acceptabele spanning die hoort bij het leven.

Overspannen/overwerkt/overbelast
Langdurige stress is niet acceptabel. Je hebt langere tijd het gevoel geen tijd te hebben of kunnen nemen om te ontspannen. Daarvan kun je uiteindelijk serieuze klachten krijgen. Oorzaken zijn bijvoorbeeld aanhoudende werkdruk, financiële zorgen, relatieproblemen, langdurige ziekte, mogelijke gevolgen van de economische crisis. Je zult moeten leren anders met de situatie om te gaan. Als dat niet lukt zorgt de aanhoudende stress voor uitputting en het gevoel overbelast te zijn. Normaal functioneren lukt dan niet meer. Dat merk je zowel in je werk als thuis, het is je allemaal te veel. Herstel en een nieuwe, gezonde balans vinden kost meestal enkele weken.

Burnout
Als de spanningsklachten jarenlang aanhouden en geen aandacht krijgen kan een burnout het gevolg zijn. Het kan worden omschreven als ‘professioneel opgebrand zijn’. Je kunt letterlijk niet meer werken en thuis nauwelijks functioneren. Alles kost je dan heel veel energie. Andere mogelijke symptomen zijn: je herkent jezelf niet in je gedrag, je denken is anders, je legt dingen op een niet logische plek, je ziet tegen alles op, je bent bang voor de toekomst, je positie in de samenleving, je voelt je doodmoe.

Een ogenschijnlijk kleine gebeurtenis gaat aan het omvalmoment vooraf. Meestal kun je dat achteraf niet goed bevatten. Tijdelijk rust nemen is niet voldoende. Je hebt deskundige hulp en training nodig, een periode van persoonlijke ontwikkeling. Nieuwe inzichten en gedrag kunnen maken dat je beseft dat een andere werkplek beter bij je past en op termijn veel gezonder voor je is. Er moet geoefend worden en de voortgang bewaakt.

Depressief
Een depressie kent vele oorzaken, soms meerdere tegelijk die sociaal, biologisch of persoonlijk van aard zijn. Denk bijvoorbeeld allerlei gradaties van tegenslagen op gebieden als gezondheid, kwaliteit van de partnerrelatie, financien, omgang met leidinggevende.
Dat is anders dan bij burnout dat stress- en werkgerelateerd is. Als daar de oorzaak wordt weggenomen kan de burnout genezen. Preventieve aandacht voor goede energiebronnen en positieve emoties kunnen depressie voorkomen.

Wil je meer weten over burnout ?
Lees het op www.LifeHappens.nl op de burnout- en de blog pagina